ไตร่ตรองก่อนตัดสินใจ

เราจะมีสุขภาพดีได้อย่างไรโดยไม่ต้องพึ่งพาอาหารเสริม
หรือหากต้องการเสริมอาหารควรเลือกทดแทนด้วยอาหารธรรมชาติอย่างไร
นี่คือประเด็นที่ รศ.ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ จากสถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล และ รศ.ดร.นิยดา เกียรติยิ่งอังศุลี
คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ให้ความรู้กับสมาชิกชมรมเพื่อนธรรมชาติ มูลนิธิสุขภาพไทย

เมื่อปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา
เนื้อหาที่กล่าวค้างกันไว้ก่อนหน้านี้ก็คือ
การทำความรู้จักกับผลิตภัณฑ์เสริมอาหารซึ่งตามปกติแล้วจะไม่สามารถอวดอ้างสรรพคุณ
เพราะหากประกาศสรรพคุณเมื่อใดจะเข้าข่ายเป็น"ยา"ทันที ซึ่งจะมีกฎหมายควบคุมอย่างเข้มงวด

รศ.ดร.แก้ว กล่าวว่า สาเหตุที่ประกาศสรรพคุณไม่ได้ก็เนื่องจากไม่มีการวิจัยทางการแพทย์หรือไม่มีข้อมูลทางวิชาการ
"สิ่งที่เกรงกันมากก็คือ การนำผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไปใช้กับผู้ป่วยโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ หรือเชื่อจากคำบอกเล่า
ต่อกันมาปากต่อปาก หากต้องการจะใช้จริงๆ ควรศึกษาให้ละเอียดถี่ถ้วนหรือรักษาโรคภัยไข้เจ็บที่เป็นอยู่ให้หายเป็นปกติก่อน
แล้วก่อนมาใช้อาหารเสริมเพื่อป้องกันโรค เช่นนี้ก็พอจะทำได้"

สำหรับการตัดสินใจเลือกซื้ออาหารเสริมนั้น รศ.ดร.แก้วบอกว่า จะต้องพิจารณาให้ดี
อย่าหลงใหลไปกับคำชวนเชื่อโดยไม่ไตร่ตรอง ก่อนจะใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารประเภทใดควรศึกษาจากแหล่งข้อมูลต่างๆ
ให้กระจ่าง ควรสอบถามผู้รู้หรือสอบถามหน่วยงานรัฐบาลที่ให้บริการด้านคำปรึกษาโดยตรง
"ไม่ว่าจะเป็นอาหารธรรมชาติหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารก็ตาม หากร่างกายเราได้รับมากเกินไป..
.เกินความสมดุลของร่างกาย แทนที่จะเป็นประโยชน์ก็กลับเป็นโทษได้"

รศ.ดร.นิยดา กล่าวเสริมและอธิบายต่อไปว่า
สิ่งที่ผู้คนส่วนใหญ่ลืมนึกถึงไปก็คืออันตรายจากการได้รับในปริมาณที่มากเกินความต้องการของร่างกาย
อาหารบางชนิดที่เรารับประทานมากเกินไปก็เกิดปัญหา ยกตัวอย่างเช่น เรากินไก่เป็นประจำทุกวัน
ก็มีโอกาสเสี่ยงกับอาการปวดข้อได้

"ก่อนจะเลือกรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารควรจะสำรวจตัวเอง หรือตรวจสุขภาพร่างกายตนเองเสียก่อนว่า
มีโรคประจำตัวใดอยู่บ้างหรือไม่ และมีอาหารประเภทใดที่แสลงกับโรคที่เป็นอยู่หรือเปล่า อย่างคนที่เป็นโรคเก๊าท์อยู่
หากไปเสริมสุขภาพด้วยสาหร่ายเกลียวทองก็อาจจะไม่เหมาะสม เพราะจะไปเพิ่มความเสี่ยงของการเป็นโรคเพิ่มขึ้น
ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ได้บอกให้ทราบเอาไว้แล้วโดยเฉพาะอย่างยิ่งผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเป็นสารสกัดเข้มข้น
บางชนิดก็เป็นสิ่งที่เราไม่เคยกินมาก่อนในชีวิต เราก็ต้องยิ่งระวัง"

มาถึงตรงนี้ รศ.ดร.แก้ว เสริมว่า
"ผู้ผลิตส่วนใหญ่ไม่ได้บอกให้ผู้บริโภคทราบว่ากินสาหร่ายเกลียวทองแล้วมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเก๊าท์
แต่ไม่ได้หมายความว่า ทุกคนที่รับประทานสาหร่ายแล้วจะเป็นโรคนี้ทุกคน ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายของแต่ละคนด้วย
แต่คนที่เป็นโรคเก๊าท์อยู่แล้วหากไปรับประทานก็ยิ่งไปส่งเสริมอาการของโรคให้หนักขึ้นเช่นเดียวกับคำเตือนที่เราได้ยินบ่อยๆ
ว่า อายุมากแล้วอย่ากินเครื่องในสัตว์จะเป็นโรคเก๊าท์ ก็เพราะเครื่องในสัตว์หรือสาหร่ายมีกรดแบบเดียวกัน
ที่จะไปกระตุ้นอาการของโรคให้มากขึ้น แต่ใช่ว่าคนที่กินเครื่องในสัตว์มากๆ จะเป็นโรคเก๊าท์ทุกคน"

รศ.ดร.นิยดา กล่าวต่อไปว่า
ปัญหาดังกล่าวนี้เริ่มมีมากขึ้นในประเทศสหรัฐอเมริกาเนื่องจากชาวอเมริกันเป็นนักบริโภคนิยมอย่างแรง
และห่วงสุขภาพมาก จึงใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารกันอย่างมากมายและเกินขนาด ผลที่ตามมาก็คือ
ปัญหาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและยาหลายขนานทำปฏิกิริยาต่อกัน ทำให้ยาปัจจุบันที่รักษาโรคอยู่ใช้ไม่ได้ผล
"สิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้นแล้วและกำลังจะลามมาถึงเมืองไทย แต่กลับไม่ค่อยมีใครกล่าวถึงเลย
เมื่อก่อนนี้เชื่อกันว่า คนที่มีอนุมูลอิสระมากๆ มักจะมีไขมันในร่างกายมาก

เพราะฉะนั้นกินสารต้านอนุมูลอิสระแล้วจะทำไขมันลดลง แต่เมื่อไม่นานมานี้มีการวิจัยที่สหรัฐอเมริกา พบว่า
การใช้สารต้านอนุมูลอิสระร่วมกับยาลดไขมัน จะทำให้ยาลดไขมันไม่ได้ผลหรือประสิทธิภาพของยาลดลง
นี่คือทฤษฎีที่นักวิจัยศึกษากันอยู่"เช่นเดียวกับผู้หญิงทั้งหลายมักจะเสริมร่างกายด้วย อิฟนิ่ง พริมโรส
ซึ่งถือว่าเป็นสารสกัดจากดอกอิฟนิ่งพริมโรสที่ช่วยให้ร่างกายเปล่งปลั่งและลดอาการเครียดได้
แต่ท่านผู้อ่านทราบหรือไม่ว่า หากใช้ร่วมกับยาคุมกำเนิดแล้วจะทำให้ประสิทธิภาพของการคุมกำเนิดลดลง
หรือการคุมกำเนิดจะไม่ได้ผล เนื่องจากสารบางอย่างในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไปทำลายตัวยา
"ไม่เพียงแต่อีฟนิ่ง พริมโรสเท่านั้น

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอีกหลายชนิดที่ใช้ร่วมกับยาคุมกำเนิดก็จะทำให้ประสิทธิภาพของการคุมกำเนิดลดลงเช่นกัน"
นอกจากนั้น ผลไม้ประเภทเกรฟฟรุ๊ต หรือผลไม้เมืองหนาวที่มีลักษณะคล้ายส้มโอ ซึ่งชาวต่างชาติจะดื่มกันเป็นอาหารเช้า
ปรากฏมีผลวิจัยออกมาว่า การดื่มน้ำเกรฟฟรุตจะไปมีผลต่อยาบางตัวทำให้ยาไม่สามารถออกฤทธิ์ในการรักษาได้เต็มที่
ซึ่งสิ่งเหล่านี้คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยรู้ จึงต้องออกมาเตือนกันว่าควรศึกษาข้อมูลกันให้ดีเสียก่อน