ลักษณะ
เป็นพืชล้มลุก ลำต้นสั้น ใบงอกขึ้นมาจากดิน ใบหนา อวบน้ำ
ภายมีวุ้นและเมือกมาก ปลายใบแหลม
ริมใบหยักและมีหนาม ผิวใบสีเขียวและมีรอยกะสีขาว ดอกออกจากลางต้น
เป็นช่อสีม่วงแดงออกเหลืองเล็กน้อย ก้านดอกยาวมาก พันธ์ที่ใช้ในอุตสาหกรรมมีกาบใบใหญ่
ส่วนพันธ์พื้นบ้านที่พบทั่วไปมีขนาดใบเล็ก
สรรพคุณเด่น
รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก แผลเรื้อรัง ลดน้ำตาลในเลือด บำรุงเส้นผม
วิธีใช้ในครัวเรือน
ตัดกาบวานหางจระเข้มาล้างน้ำให้สะอาด แล้วแช่ไว้ 5 นาที เพื่อให้ยางไหลออกจนหมด
นำว่านหางจระเข้มาเฉือน
หนามทั้งสองข้างออก แล้วใช้มีดผ่าเนื้อวุ้นออกเป็น 2 ชิ้น
น้ำวุ้นว่านหางจระเข้มาทาแผลบ่อย ๆ หรือถ้าใช้กินให้ปอกเปลือกออกให้หมด
แล้วกินเนื้อวุ้นสด ๆ
สภาพแวดล้อม
ว่านหางจระเข้ เป็นพืชจำพวกเดียวกับกระบองเพชร มีแหล่งกำเนิดมาจากแอฟริกาและชายฝั่งทะเลเมริเตอร์เรเนียน
ในเมืองไทยปลูกมากแถวจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ปลูกได้ดีในบริเวณใกล้ทะเล
ชอบดินปนทราย มีความอุดมสมบูรณ์ ทนดินเค็ม เป็นพืชที่ต้องการน้ำมาก
แต่ต้องระบายน้ำได้ดี มิฉะนั้นจะตายเพราะรากเน่า ชอบแดดปานกลางถึงรำไร
ถูกแดดจัดใบจะเป็นสีน้ำตาลปลายแห้งงอ
ปลูก / ดูแล
ใช้เสียมขุดหน่อหรือต้นเล็กๆ ที่แตกออกมาจากต้นแม่
ต้นสูงประมาณ 25-30 ซม. หรือตัดส่วนยอดของต้นแม่ที่เก็บใบไปแล้ว
ให้มีส่วนลำต้นติดไปเล็กน้อย ก็นำไปปลูกได้เหมือนกัน
ควรปลูกแซมระหว่างแถวต้นไม้ที่พอบังไม่ให้ถูกแดดจัด ถ้าปลูกเป็นแถว
ใช้ระยะปลูกระหว่างต้น 40 ซม. ระหว่างแถว
1 เมตร ขุดหลุมลึกประมาณ 10-20 ซม. เอาต้นปลูกลงในหลุม กลบดินให้เสมอโคนต้น
ในช่วงแรกรดน้ำให้ดินชุมอยู่เสมอ ระวังอย่าให้น้ำขัง คอยดายหญ้า
ไม่ใช้ยาฆ่าแมลงโดยเด็ดขาดเพราะจะทำให้ว่านหางจระเข้ชะงักการเจริญเติบโต
หรือตายได้ คอยแตกหน่อเล็กๆ ออกบ้าง เพื่อไม่ให้แย่งอาหารจากต้นแม่
ถ้าปลูกในกระถางจะต้องเปลี่ยนดินบ้าง หรือใส่ปุ๋ยคอกบำรุงเป็นระยะๆ
เก็บเกี่ยว
ใช้มีดเล็กๆ กรีดที่โคนกาบใบด้านล่างด้านใดด้านหนึ่ง แล้วจับกาบใบที่กรีดนั้นดึงลง
ระวังอย่าให้ใบช้ำ น้ำกาบใบมาตั้งทิ้งไว้สักครู่เพื่อให้ยางไหลออกจนหมด
จากนั้นจึงนำมาล้างให้สะอาด ผึ่งลมให้แห้งก่อนบรรจุถุง
พันธ์ที่ใช้ในอุตสาหกรรม เมื่อเก็บเกี่ยวกาบใบจะมีน้ำหนักตั้งแต่
0.4 กก. ขึ้นไป การปลูกต้องแน่ใจว่ามีแหล่งรับซื้อที่แน่นอน
เพราะต้องจำหน่ายเป็นวัตถุดิบสดเท่านั้น
ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป
น้ำบรรจุขวด,แชมพู,ครีมนวดผม,เจล,สบู่
