3.ยาดองเหล้า
ตัวยาที่ไม่ยอมละลายน้ำ กลับละลายในเหล้าได้ เหล้าจึงสามารถสกัดตัวยาออกมาได้มากกว่าน้ำ
เป็นเหตุให้ยาดองเหล้ามักจะมีฤทธิ์แรงกว่ายาต้ม แต่เนื่องจากเหล้ามีกลิ่นฉุน
แพง และกินบ่อยๆ ทำให้ติดได้จึงไม่ค่อยนิยมใช้กัน จะใช้ก็ต่อเมื่อกินยาเม็ด
ยาต้มแล้วไม่ได้ผล
การเตรียมยา ยาควรจะเป็นยาแห้ง เพราะถ้าเป็นยาสดน้ำที่มีอยู่มากในไม้ยานั้นจะทำให้เหล้าเจือจางมีฤทธิ์ละลายตัวยาได้น้อยลง
ยาควรจะหั่นหรือสับให้เป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อให้ตัวยาออกมาง่ายๆ
เทยาใส่ในขวดหรือโหลแก้ว
การใส่เหล้า ใส่เหล้าให้ท่วมยาเล็กน้อย ต้องเผื่อว่าเหล้าจะยุบลงไปเพราะซึมเข้าไปในยาด้วย
ใส่แล้วปิดฝาให้สนิท ตั้งทิ้งไว้ 7 วัน เพื่อให้ตัวยาละลายออกมาจนดีแล้ว
จึงรินเอามากินได้
ขนาดรับประทาน ย่อมจะกินมากไม่ได้ เพราะเมาได้ง่ายๆ
กินครั้งละ 1 - 2 ช้อนโต๊ะก็ร้อนท้องร้อนคอแล้ว บางคนกินยาดองเหล้าล้วนๆ
ไม่ได้ ให้ผสมน้ำลงไปให้เหล้าเจือจางก่อนค่อยกินก็ไม่ผิดกติกาอะไร
เพราะถึงอย่างไรตัวยาก็ถึงท้องเท่าเดิมไม่สูญหายไปไหน
4.ตำคั้นเอาน้ำ
คือเอายามาตำให้ละเอียดที่สุด และคั้นเอาแต่น้ำออกมา กากทิ้งไป
เป็นวิธีที่รีดเอาตัวยาออกมาได้ดีเหมือนกัน มักใช้กับส่วนของต้นไม้ที่มีน้ำมากๆ
อ่อนนุ่ม ตำให้แหลกง่าย เช่น ส่วนใบ หัวหรือเหง้า ข้อควรรู้เวลาตำก็คือ
ถ้าตำแล้วเกิดมีน้ำออกมามากเกินไป ก็ให้คั้นเอาน้ำออกเที่ยวหนึ่งก่อนค่อยตำใหม่
ขนาดรับประทาน ยานี้กินมากไม่ได้เช่นกัน เพราะน้ำยาที่ได้มีกลิ่นรสรุนแรง
และยามีความเข้มข้นมากยากที่จะกล้ำกลืนเข้าไปทีเดียวมากๆ กินครั้งละ
1 ถ้วย ชาก็เกินพอแล้ว
5.ยาผง
คือเอายาไปอบหรือตากแห้ง แล้วบดให้เป็นผง ยายิ่งเป็นผงละเอียดมากเท่าใดก็จะมีสรรพคุณดีขึ้นเท่านั้น
เพราะเมื่อกินผงยาเข้าไป ผงยาจะถูกย่อยก่อน ตัวยาจึงจะซึมเข้าสู่ลำไส้ได้ดังนั้นผงยายิ่งละเอียดก็จะยิ่งย่อยง่ายตัวยายิ่งถูกดูดซึมง่าย
ขนาดรับประทาน โดยทั่วไปกินครั้งละ 1/2- 1 ช้อนชา
โดยละลายน้ำกิน ถ้ายาใดกินยากก็ใช้ปั้นเม็ดกิน โดยใช้น้ำเชื่อม
น้ำข้าวหรือน้ำผึ้งเป็นตัวเชื่อมให้ยาติดกันเป็นเม็ด ส่วนใหญ่นิยมใช้น้ำผึ้งเพราะปั้นแล้วยาเก็บไว้ได้นานโดยไม่ขึ้นรา
ผงยา 1/2 - 1 ช้อนชา จะปั้นได้ 2 - 4 เม็ด (เม็ดขนาดเท่าเม็ดในพุทราไทย)
วิธีทำยาปั้นเม็ด (ยาลูกลอน) ใช้ยาผสมกับน้ำผึ้งในอันตรา
2 : 1 (โดยประมาณ ผสมให้เข้ากันดีจนได้ยาเหนียว ทิ้งไว้สัก
1 ชั่วโมงให้ยาดูดซึมน้ำผึ้งได้เต็มที่ ยาจะได้ไม่เหนียวติดมือแล้วจึงปั้น
6.ยาฝน
เป็นวิธีที่หมอพื้นบ้านนิยมใช้มาก วิธีฝนก็คือหาขันมา 1 ใบ
ใส่น้ำสะอาดลงไปสักครึ่งขัน เอาหินลับมีดเล็กๆ จุ่มลงไปให้หินโผล่เหนือน้ำขึ้นมาเล็กน้อย
ฝนจนได้น้ำยาสีขุ่นข้นเล็กน้อย
ขนาดรับประทาน กินครั้งละ 1 แก้ว