หลักการและความเป็นมา
บุญ เป็นแนวคิดสำคัญทางพุทธศาสนาที่คนไทยคุ้นเคยมากที่สุดและเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต
และประเพณีวัฒนธรรมที่โดดเด่นของสังคมไทยมาช้านาน กล่าวได้ว่าคนไทยหายใจเข้าออกเป็นบุญ
และนึกถึงการทำบุญอยู่ตลอดเวลา ความใฝ่ในบุญนี้เองมีส่วนสำคัญในการสร้างสรรค์สภาพความเป็นอยู่
และสิ่งแวดล้อมของไทยในอดีต รวมทั้งการหล่อเลี้ยงชีวิตด้านใน เป็นสุขภาวะทางจิตวิญญาณที่ทำให้มีความสงบเย็นเป็นสุข
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันความรู้ความเข้าใจของคนไทยเกี่ยวกับบุญและการทำบุญได้คลาดเคลื่อน
และคับแคบเป็นอย่างมาก ผู้คนจำนวนไม่น้อยเข้าใจว่าการทำบุญมีความหมายเพียงแค่การให้ทาน และจำกัดที่การให้แก่พระสงฆ์เท่านั้น ( ในทางพุทธศาสนา ทาน เป็นเพียง 1 ใน 10 วิธีทำบุญ-
และสามารถจะทำกับใครก็ได้ ) นอกจากนั้นยังมีความเข้าใจอีกว่าบุญจะได้มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับปริมาณเงิน
หรือสิ่งของที่ถวายแก่พระสงฆ์หรือวัดวาอาราม ความเข้าใจและการปฏิบัติอย่างคลาดเคลื่อนคับแคบดังกล่าว
ได้ทำให้การทำบุญแยกขาดจากการบำเพ็ญประโยชน์ต่อส่วนรวม และกลายเป็นเรื่องของวัตถุล้วน ๆ
ส่วนมิติด้านจิตใจโดยเฉพาะการชำระจิตใจให้บริสุทธิ์สะอาดอันเป็นความหมายและจุดหมายแท้จริงของบุญ
ถูกมองข้ามไป ผลก็คือการทำบุญนับวันจะไม่เอื้อให้เกิดความผาสุกหรือสุขภาวะทางจิตวิญญาณอย่างที่เคยเป็น
เครือข่ายพุทธิกา ( เดิมคือเครือข่ายชาวพุทธเพื่อพระพุทธศาสนาและสังคมไทย ) ได้ริเริ่มกิจกรรมรณรงค์เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการทำบุญตั้งแต่ปี 2544 เป็นต้นมา ด้วยการจัดทำ
หนังสือ ได้แก่ ฉลาดทำบุญ ซึ่งได้รับการตอบรับอย่างดีจากสังคม ( ยอดพิมพ์ 186,300 เล่ม ) และในปี 2544 ได้จัดกิจกรรม ฉลาดทำบุญ : เข้าพรรษามาหากุศล เพื่อรณรงค์อย่างต่อเนื่องสู่เด็ก เยาวชนรุ่นใหม่ ให้ได้เข้าใจ
และเห็นรูปธรรมการทำบุญ ผ่านโครงการประกวดศิลปะเด็กและเยาวชนหัวข้อ ฉลาดทำบุญ การจัดแสดง สังฆทานยุคใหม่ ใส่ใจชีวิตเป็นมิตรสิ่งแวดล้อมและกิจกรรมรูปธรรมต่าง ๆ
ต่อมาในปี 2546 เครือข่ายพุทธิกาได้จัดพิมพ์คู่มือทำบุญอีกเล่มหนึ่ง ชื่อ 30 วิธีทำบุญเพื่อคุณภาพชีวิตและสังคม
( ยอดพิมพ์ 164,000 เล่ม ) ได้ให้ข้อมูลแนะนำหน่วยงานรองรับผู้ต้องการทำบุญ ทั้งการบริจาคเงินและเป็นอาสาสมัคร
และล่าสุดปี 2547 เครือข่ายพุทธิกา ร่วมกับ บริษัท ปตท . จำกัด ( มหาชน และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริม
สุขภาพ ( สสส .) ได้จัดพิมพ์หนังสือ สอนลูกทำบุญ ( ยอดพิมพ์ 330,000 เล่ม ) นำเสนอรูปธรรมของการทำบุญร่วมสมัย และเล่าเรื่องคนทำบุญตามพื้นที่ต่างๆ ของประเทศปรากฏว่ามีผลตอบรับและเป็นที่สนใจของพ่อแม่ผู้ปกครอง
รวมถึงสถาบันการศึกษาต่างๆ ในวงกว้าง
เครือข่ายพุทธิกา เชื่อมั่นว่าแนวคิดเรื่องบุญตามหลักพุทธศาสนานั้นมีศักยภาพอย่างมากในการสร้างเสริม
สุขภาวะทางจิตวิญญาณหรือการพัฒนาจิตเพื่อสุขภาพของสังคมไทย ทั้งนี้เพราะบุญช่วยให้ผู้คนเห็นแก่ตัวน้อยลง
และเสียสละเพื่อผู้อื่นมากขึ้น ในด้านหนึ่ง บุญหมายถึง การฝึกจิตรักษาใจให้สงบ ( ภาวนา ) การคิดชอบ ( ทิฏฐุชุกรรม ) และการหมั่นศึกษาข้อคิดที่ดีงาม ( ธรรมสวนมัย ) อีกด้านหนึ่งบุญคือ การแบ่งปัน ( ทาน ) การไม่เบียดเบียน ( ศีล ) ความอ่อนน้อมถ่อมตน ( อปจายนมัย ) และการเสียสละเพื่อส่วนรวม( ไวยาวัจจมัย ) เห็นได้ว่าบุญนั้นก่อให้เกิดความ
เจริญงอกงามในชีวิตควบคู่กับการสร้างสรรค์สิ่งดีงามให้สังคม หากว่าแนวคิดเรื่องบุญดังกล่าวแพร่หลายทั้งในระดับบุคคล กลุ่มและสังคม จะช่วยลดปัญหาต่างๆ ที่บั่นทอนสุขภาวะของสังคมไทยในปัจจุบัน ดังที่พระพรหมคุณาภรณ์
( ป . อ . ปยุตโต ) ได้เคยกล่าวย้ำว่า ถ้าสร้างชีวิตและชุมชนแห่งบุญได้ ก็กู้ชีพสังคมไทยสำเร็จ
ด้วยความเชื่อดังกล่าว เครือข่ายพุทธิกา จึงมุ่งรื้อฟื้น และรณรงค์ แนวคิดเรื่องบุญขึ้นใหม่ให้เกิดความสุขสงบใน
จิตใจ ยังพร้อมจะแบ่งปันเอื้อเฟื้อผู้อื่น ตลอดจนเสียสละเพื่อส่วนรวม การจัดทำหนังสือ ฉลาดทำบุญ , 30วิธีทำบุญเพื่อสุขภาพใจและสุขภาพสังคม และ สอนลูกทำบุญ จึงป็นการวางรากฐาน ก้าวขั้นต่อไปคือการเชิญชวน
ให้คนไทยมี จิตสำนึกอาสาสมัคร ช่วยเหลือส่วนรวม พร้อมกับการได้เรียนรู้และฝึกฝนตนเอง ให้สามารถต้านทาน
การถูกชักจูงให้ติดเหล้า บุหรี่ และปัจจัยเสี่ยงต่อสุขภาพอื่นๆ ตลอดจนเป็นผู้สื่อสารชักจูงให้ชุมชนได้เห็นพิษภัย
ของเหล้าและบุหรี่ และเป็นแบบอย่างที่ดีต่อสาธารณชนในด้านของผู้มีสุขภาวะที่ดีผ่านช่องทางการทำงานอาสาสมัคร ซึ่งสอดคล้องกับภารกิจและวิสัยทัศน์ของสำนักรณรงค์และสร้างค่านิยม โดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริม
สุขภาพ ( สสส .) ที่ได้ส่งเสริมสนับสนุนให้สังคมไทยมีสุขภาวะ โดยเฉพาะการมีสุขภาวะทางจิตวิญญาณ นำสู่การสร้างภูมิคุ้มกันในจิตใจ
ด้วยภารกิจดังกล่าวจึงได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยที่เครือข่ายพุทธิกาได้รับการสนับสนุน
จากสำนักงานกองทุน
สนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ ในช่วงเทศกาลเข้าพรรษา เมื่อปี 2548 สำหรับในปีนี้นอกจากทางเครือข่ายพุทธิกา
จะเน้นกิจกรรมในช่วงเทศกาลเข้าพรรษา เนื่องจากมีความนิยมทำบุญในช่วงเข้าพรรษามาก และเป็นช่วงเวลานาน 3 เดือน สามารถรณรงค์ได้ต่อเนื่องแล้ว ผลสำเร็จของปีที่ผ่านมาทำให้เครือข่ายที่ร่วมงานกันวางแผนจัดกิจกรรมตลอดทั้งปีโดย
เริ่มต้นตั้งแต่เดือนเมษายนถึงธันวาคม เพื่อร่วมเฉลิมฉลองการครองราชย์ 60พรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวด้วย
และ เชิญชวนให้คนไทยมาทำบุญด้วยการเป็นอาสาสมัครช่วยเหลือสังคมได้โดยไม่ต้องพึ่งพาเหล้า บุหรี่ ซึ่งนอกจากจะสร้างสำนึกแก่ชาวพุทธไทยว่า การทำบุญมีความหมายมากกว่าการให้ทานหรือสละสิ่งของเท่านั้น ยังสามารถสร้างขบวนการอาสาสมัครที่ตั้งอยู่บนแนวคิดเกี่ยวกับบุญ ( บุญภาคี ) ที่เป็นรากฐานของสังคมไทยมาช้านาน
ให้มีพลังในการสร้างสรรค์สังคมไทย มิใช่จำกัดตัวอยู่แต่ในวัดหรือในพิธีกรรมทางศาสนาเท่านั้น
วัตถุประสงค์โครงการสัมผัสกาย สัมผัสรัก(นวดเด็ก)
1. เพื่อสนับสนุนให้คนหนุ่มสาวและผู้มีเวลาว่าง ได้ใช้เวลาในการบำเพ็ญประโยชน์เพื่อส่วนรวม โดยเฉพาะการมานวดสัมผัสเด็กให้กับ เด็กที่ขาดโอกาส
2. เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ในการนวดเด็ก และเชื่อมโยงเครือข่ายองค์กรด้านอาสาสมัคร
3. เพื่อส่งเสริมการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมที่คำนึงถึงกาย ใจและสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะกิจกรรมอาสาที่เน้นสุขภาวะทางจิตใจ
4. เพื่อเห็นพัฒนาการของเด็กในสถานสงเคราะห์เป็นไปตามวัยอย่างเหมาะสม
5. เพื่อได้ชุดองค์ความรู้ในการทำงานและขยายผลการนวดสัมผัสเด็กในวงกว้าง
ความต่อเนื่องยั่งยืน และการขยายผล
1. หลังจากที่โครงการเสร็จสิ้นลง อาสาสมัคร เจ้าหน้าที่สถานสงเคราะห์และเจ้าหน้าที่สหทัยมูลนิธิ
สามารถนำองค์ความรู้ในการนวดเด็กทารก ไปนวดเด็กในสถานสงเคราะห์และยังสามารถนวดเด็กคนอื่นๆได้ เพื่อกระตุ้นพัฒนาให้เป็นไปตามวัยและสามารถกระทำได้อย่างต่อเนื่องจนกว่าเด็กจะมีอายุถึง 1 ขวบ
2. หลังจากเกิดชุดองค์ความรู้ในการนวดเด็ก และเผยแพร่สู่สาธารณะนั้น ซึ่งสามารถที่จะกระตุ้น
และผลักดันให้ชุดองค์ความรู้นวดเด็กได้เข้าไปอยู่ในระบบการศึกษาและในสถานพยาบาลต่างๆเพื่อให้คุณแม่
หลังคลอดบุตรได้ฝึกนวดกระตุ้นพัฒนาการของลูกน้อย
