สิทธิของเด็กในสถานสงเคราะห์

          ...เพราะเด็กทุกคนเกิดขึ้นมาพร้อมกับอิสรภาพ และสิทธิพื้นฐานเช่นเดียวกับมนุษย์ทุกคน ความจริงข้อนี้คือหัวใจหลักของอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิ ซึ่งเป็นสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านมนุษยชน ที่ทำขึ้นเพื่อยกระดับความเป็นอยู่ของเด็กทั่วโลกและครอบครัวของเขาให้ดีขึ้น ซึ่งประเทศไทยก็ได้รับรองอนุสัญญาฉบับนี้มาตั้งแต่ปี 2535

หลักการสำคัญของอนุสัญญาฉบับนี้ ประกอบด้วย
          • จะต้องไม่มีการเลือกปฏิบัติต่อเด็ก “ไม่ว่าจะเป็นความแตกต่างทางด้านสีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมืองหรือทางอื่น เชื้อชาติ หรือสังคม ทรัพย์สิน ความทุพพลภาพ การเกิดหรือสถานะอื่นๆ ของเด็ก หรือบิดามารดาหรือผู้ปกครองตามกฎหมาย”
          • เด็กมีสิทธิที่จะมีชีวิตอยู่รอดและได้รับการพัฒนาในการดำรงชีพทุกด้าน รวมทั้งด้านกายภาพ อารมณ์ การมีส่วนร่วมในสังคม ความคิด สังคม และวัฒนธรรม
          • ในการกระทำทั้งปวงที่เกี่ยวกับเด็ก ไม่ว่าจะกระทำการโดยรัฐบาล ฝ่ายบริหาร และองค์กรนิติบัญญัติหรือแม้แต่ครอบครัวของเด็ก ผลประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสิ่งที่จะต้องคำนึงถึงเป็นลำดับแรก
          • เด็กจะต้องมีโอกาสมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่มีผลกระทบต่อชีวิตของตน และมีอิสระในการแสดงความคิดเห็น ซึ่งจะต้องได้รับการยอมรับอย่างจริงจัง

 

 

          การเรียนรู้และเข้าใจใน สิทธิของเด็กในสถานสงเคราะห์ จะช่วยให้พี่อาสาฯ ไม่เผลอ กระทำบางสิ่งบางอย่าง ซึ่งอาจจะเกิดจากความรู้สึกเอ็นดู ผูกพัน หรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์ว่า การกระทำนั้นอาจกำลังเป็นการละเมิดสิทธิเด็กอยู่

ชื่อนั้น...สำคัญจริงๆ
          การเรียกชื่อจริงหรือชื่อเล่นของเด็กแต่ละคนในสถานสงเคราะห์ คือ สิทธิพื้นฐานที่เด็กควรได้รับการปฏิบัติจากผู้ใหญ่ เพื่อเด็กจะได้มีตัวตน และภาคภูมิใจในสิ่งที่เขาเป็น พร้อมทั้งอยู่ในที่แห่งนี้ได้อย่างมั่นคง 

ให้เกียรติหนูหน่อย
          การให้เกียรติกัน เป็นสิ่งที่ควรกระทำกับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ แต่บางครั้งด้วยความใกล้ชิด สนิทสนม คุ้นเคย อาจทำให้เราหลงลืมที่จะปฏิบัติต่อกันอย่างให้เกียรติกัน เช่น การใช้คำพูดที่ไม่เหมาะสมกับน้อง เป็นต้น

ห้ามถ่ายภาพหนูนะจ๊ะ
          อันนี้เป็นข้อห้ามชัดเจนของสถานสงเคราะห์ทุกแห่ง การถ่ายภาพเด็กโดยส่วนใหญ่แล้วเจ้าหน้าที่จะเป็นคนถ่ายให้ เพื่อเตรียมไว้ให้กับน้องที่กำลังจะไปกับครอบครัวบุญธรรมหรือครอบครัวเดิม
          อย่างไรก็ตาม เรื่องของสิทธิเด็กยังมีอีกมากมายที่พี่อาสาฯ จะต้องทำความเข้าใจ และตระหนักทุกครั้งเวลาที่จะปฏิบัติต่อน้อง ซึ่งรายละเอียดสิทธิพื้นฐานของเด็ก ตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กได้ระบุไว้อย่างชัดเจน

 

ที่มา : หนังสือสัมผัสรัก อาสาสนวดเด็ก พลังแห่งการเปลี่ยนแปลง 2
         มูลนิธิสุขภาพไทย