ตอนที่ 12 การแพทย์พื้นบ้าน การแพทย์แผนไทย ยุคก่อนกรุงสุโขทัย (2)

                                                                                                                 โดย สันติสุข โสภณสิริ

    สมัยพระนางจามเทวี (พ.ศ. 1204-1211) จากตำนานพระธาตุลำปางหลวง กล่าวว่า ฤๅษีวาสุเทพกับ สุกกทันตฤๅษีได้สร้างนครหริภุญชัย (คือจังหวัดลำพูนในปัจจุบัน) ขึ้น แล้วเห็นพ้องต้องกันว่าผู้ชายจะครองนครหริภุญชัยได้ไม่นาน ควรให้ผู้หญิงมาครอง จึงได้พร้อมใจกันอัญเชิญพระนางจามเทวี (พระธิดาของเจ้าผู้ครองนครละโว้ปุระ หรือจังหวัดลพบุรีในปัจจุบัน) จากเมืองละโว้ให้มาครองนครหริภุญชัยในราว พ.ศ. 1204  พระนางจามเทวีได้ขอพระราชทานสิ่งที่เป็นมงคลจากพระราชบิดาไปด้วย เพื่อนำไป ประกอบกิจให้เป็นประโยชน์ทั้งภายในและภายนอกราชสำนัก ดังนี้

(1) พระมหาเถรที่ทรงปิฎกประมาณ 500 องค์
(2) หมู่ปะขาวทั้งหลายที่ตั้งอยู่ในเบญจศีล 500 คน
(3) บัณฑิต  500คน
(4) หมู่ช่างสลัก 500 คน
(5) ช่างแก้วแหวน 500 คน
(6) พ่อเลี้ยง 500 คน
(7) แม่เลี้ยง 500 คน
(8) หมู่หมอโหรา 500 คน
(9) หมอยา 500 คน
(10) ช่างเงิน 500 คน
(11) ช่างทอง 500 คน
(12) ช่างเหล็ก 500 คน
(13) ช่างเขียน 500 คน
(14) หมู่ช่างทั้งหลายต่างๆ 500 คน
(15) หมู่พ่อเวียกทั้งหลาย 500 คน (คนทำงานฝ่ายการก่อสร้าง)

แสดงว่าหมอยา (ลำดับที่ 9) เป็นกลุ่มบุคคลที่มีความสำคัญมากกลุ่มหนึ่งในสังคมยุคโบราณ
   


(ปรับปรุงจากเอกสารที่ตีพิพม์ครั้งแรกใน "รายงานการสาธารณสุขไทยด้านการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน และการแพทย์ทางเลือก 2552-2553 (สิงหาคม 2553)" )

(ติดตามต่อตอนที่ 13 การแพทย์พื้นบ้าน การแพทย์แผนไทย ยุคก่อนกรุงสุโขทัย (3) )