ผู้เขียน: พระไพศาล วิสาโล

การทำอะไรซ้ำ ๆ ไม่จำเป็นจะต้องลงเอยด้วยความเบื่อหน่ายจำเจก็ได้ กี่ปีแล้วที่เรากินอาหารวันละสามมื้อโดยไม่รู้สึกเบื่อ ทั้ง ๆที่ก็มีแต่ข้าวเป็นหลัก เรานอนทุกคืนโดยไม่รู้จักหน่าย เช่นเดียวกับการอาบน้ำและถูฟัน ชีวิตเราต้องความซ้ำที่เรียกว่า "กิจวัตรประจำวัน" ใครที่ตื่นไม่เป็นเวลา นอนไม่เป็นเวลา กินไม่เป็นเวลา เพียงปีเดียวก็เห็นผลชัดเจนว่าเป็นโทษต่อชีวิตเพียงใด ไม่เพียงเฉพาะต่อร่างกายเท่านั้นแม้กระทั่งจิตใจก็ยุ่งเหยิง คนที่ต้องตัดสินทุกครั้งว่าจะนอนเมื่อไร นอนกี่ชั่วโมง ตื่นเมื่อไร อาบน้ำเมื่อไร ครั้งละกี่นาที ถูฟันเมื่อไร วันละกี่ครั้ง กินเมื่อไร กินกี่มื้อ และไปทำงานเมื่อไร ที่ไหนบ้าง ฯลฯ ชีวิตจะมีแต่ความเครียด สับสนและไม่มีสมาธิกับสิ่งอื่นที่ต้องใช้ความคิดหรือสติปัญญามากกว่านั้น

ความซ้ำเดิมกลายเป็นสิ่งน่าเบื่อหน่ายอย่างยิ่งสำหรับคนสมัยนี้ ก็เพราะจิตของเราถูกปลุกเร้าด้วยสิ่งใหม่ ๆ อยู่ตลอดเวลา สิ่งใหม่ ๆ นั้นมักจะมีรสชาติอย่างหนึ่งก็คือมันให้ความตื่นเต้นแก่เรา คนเป็นอันมากชอบไปสิงสถิตตามศูนย์การค้าก็เพราะความตื่นตาตื่นใจที่ได้เห็นของใหม่ ๆ ความตื่นเต้นนั้นปลุกเร้าจิตใจให้รู้สึกมีชีวิตชีวา เพศรสและหนังตื่นเต้นสยองขวัญหรือบู๊ล้างผลาญเป็นที่นิยมก็เพราะเหตุนี้

แต่ความมีชีวิตชีวาด้วยสิ่งกระตุ้นจากภายนอกนั้นเป็นของชั่วครังชั่วคราว ทั้งยังก่อผลสะสมในทางตรงข้าม จิตยิ่งถูกกระตุ้นมากเท่าไรก็ยิ่งด้านชามากเท่านั้น เมื่อแรกกินกาแฟใหม่ ๆ เพียงแค่ครึ่งช้อนชาก็ทำให้กระชุ่มกระช่วยขึ้นมาได้ แต่ถ้ากินติดต่อกันไม่นาน ก็ต้องเพิ่มปริมาณกาแฟ ฉันใดก็ฉันนั้น การหาสิ่งแปลก ๆ ใหม่ ๆ มากระตุ้นเร้าตัวเองตลอดเวลา ทำให้คนสมัยนี้ไม่สามารถขาดสิ่งใหม่ ๆ ได้ เพราะจิตต้องการความตื่นเต้นมากขึ้นเรื่อย จนถอนตัวได้ยาก นับวันความปรารถนาสิ่งใหม่ ๆ ก็ยิ่งรุนแรงขึ้นและถี่ขึ้น จนทนอยู่กับของเดิม ๆ ได้ยากขึ้นทุกที ผลก็คือความซ้ำเดิมกลับกลายเป็นความซ้ำซากจำเจที่น่าเบื่อหน่ายอย่างยิ่ง